Agnetenpark in de kijker in 'Waterwijzer'

Nieuwsbrief 5 Waterwijzer – Maart 2026 Agnetenpark: Water voor nu en later

Op de voormalige kloostersite in Peer wordt met Agnetenpark een innovatief woonproject gerealiseerd waar duurzaamheid en waterbeheer centraal staan. In dit nieuwbouwcomplex met 149 wooneenheden wordt hemelwater collectief opgevangen, gezuiverd en verdeeld onder de bewoners als tweedecircuitwater. Het project toont hoe regenwater op grote schaal kan worden ingezet voor toepassingen zoals toiletspoeling, wasmachines en buitenkranen als alternatief voor drinkwater.

Collectief systeem voor regenwatergebruik

Het bijzondere aan Agnetenpark is niet zozeer de technologie zelf, maar wel de manier waarop die wordt georganiseerd. Het project combineert een collectieve regenwaterrecuperatie met exploitatie door een drinkwaterbedrijf. De algemene infrastructuur zoals onder andere de daken, de RWA, voorfilters, hemelwaterbassins, overloopputten- en pompen, distributieleidingen enzovoort is gerealiseerd door de ontwikkelaar (VIVO²) en in het beheer van de vereniging van mede-eigenaars. De Watergroep beheert de technische installatie en staat in voor het oppompen, filteren, op druk brengen en bemeteren van het tweedecircuitwater.

Omdat alle wooneenheden aangesloten zijn op een tweede watercircuit, beschikken ze over twee digitale watermeters: één voor drinkwater en één voor tweedecircuitwater. Het tweedecircuitwater wordt tegen een lager tarief dan drinkwater aan de bewoners geleverd. Zo ontstaat een systeem waarbij regenwater maximaal lokaal wordt benut, zonder dat bewoners zelf moeten instaan voor het beheer van de installatie.

Grote buffercapaciteit en geavanceerde filtering

Het regenwater wordt verzameld via ongeveer 3.500 m² aangesloten dakoppervlak, dat in de toekomst nog uitgebreid zal worden tot bijna 5.800 m². Het water wordt eerst door een lamellenfilter geleid en daarna opgeslagen in drie ondergrondse, gekoppelde hemelwaterbassins met een totale capaciteit van ongeveer 550 m³. Vanuit deze buffer wordt het water verder behandeld via een zakkenfilter, actiefkoolfilter en UV-desinfectie.

Dit proces levert tweedecircuitwater dat geschikt is voor niet-drinkbare toepassingen in huis. De installatie is zo ontworpen dat ze gemiddeld ongeveer 89% van de vraag naar water voor toiletspoeling kan dekken met regenwater. In 2025 werd bijvoorbeeld al ongeveer 1.750 m³ regenwater opgevangen voor 85 bewoonde appartementen.

Slim waterbeheer op wijkniveau

Het systeem maakt deel uit van een bredere waterstrategie op de site. Wanneer de regenwaterbassins vol zijn, wordt het overtollige water afgevoerd naar wadi’s en grachten in het parkgebied. Deze infiltratiezones zorgen ervoor dat water lokaal kan insijpelen en zichtbaar aanwezig blijft in de omgeving. Dit versterkt de biodiversiteit en vermindert tegelijk de belasting op de riolering.

Daarnaast kan het systeem, indien nodig, bijgevuld worden met leidingwater tijdens langdurige droogteperiodes. Door deze aanvulling strategisch te plannen, zoals tijdens daluren in het drinkwaterverbruik, kan piekbelasting op het drinkwaternet worden vermeden.

Nieuwe rol voor het drinkwaterbedrijf

Een opvallend aspect van het project is de rol van het drinkwaterbedrijf. De Watergroep staat niet alleen in voor de drinkwatervoorziening, maar ook voor de exploitatie van het tweedecircuitwatersysteem. Dit gebeurt via een samenwerkingsovereenkomst met de ontwikkelaar. Bewoners betalen een vaste bijdrage per aansluiting en een variabele kost per verbruikt volume tweedecircuitwater.

Door deze aanpak worden bewoners ontzorgd en blijft de technische installatie professioneel beheerd en gemonitord. Het drinkwaterbedrijf kan het systeem op afstand opvolgen via digitale watermeters.

Potentieel voor bredere toepassing

Volgens de betrokken partners biedt het concept duidelijke kansen voor andere grootschalige ontwikkelingen, zoals woonwijken of KMO-zones. Vooral bij nieuwbouwprojecten met voldoende dakoppervlak en een sterke betrokkenheid van de ontwikkelaar kan collectieve regenwaterrecuperatie een belangrijke rol spelen in duurzaam waterbeheer.

Lessen voor toekomstige projecten

Agnetenpark toont hoe collectieve regenwaterrecuperatie in Vlaanderen in de praktijk kan worden toegepast op grotere schaal. Hoewel de gebruikte technologie op zich gekend is, biedt de schaal en de collectieve organisatie nieuwe inzichten. Zo bleek tijdens de bouwfase dat een goede afstemming tussen architecten, ingenieurs en ontwikkelaars cruciaal is om voldoende ruimte te voorzien voor leidingen en technische installaties. Ook wordt nagedacht over de ontwikkeling van een draaiboek voor toekomstige projecten. Door al in de ontwerpfase rekening te houden met regenwaterrecuperatie op wijkniveau, kunnen nieuwe ontwikkelingen sneller en efficiënter worden gerealiseerd.

Agnetenpark illustreert hoe het maximaal lokaal vasthouden en hergebruiken van hemelwater bijdraagt aan een waterrobuuste woonomgeving.

Bron: Waterwijzer.